ต้นไม้แห่งความไม่ตาย

  ดังนี้, ฉันนั้นเหมือนกัน.

  ( อยู่ในกองทุกข์ )

พืชชนิดใดชนิดหนึ่งที่บุคคลหว่านลงในนา   ย่อมงอกขึ้นเพราะอาศัย เหตุ  2  ประการ   คือ   รสในแผ่นดิน   และ ยางในพืช  ( ฉันทราคะ   และตัณหา )   ฉันใด   ขันธ์   ธาตุ   และอายตนะ   ๖   เหล่านี้   ก็เกิดขึ้น   เพราะอาศัยเหตุดับไป   ฉันนั้น   ฯ

  อานนท์  !   ถ้ากรรม   มีกามธาตุเป็นวิบาก    จักไม่ได้มีแล้วไซร้ .   กามภพ    จะพึงปรากฏได้แลหรือ  ?  “ หามิได้   พระเจ้าข้า  !”  อานนท์  !    ด้วยเหตุนี้แหละ   กรรมจึงเป็นเนื้อนา ,    วิญญาณเป็นเมล็ดพืช ,    ตัณหาเป็นยาง     ( สำหรับหล่อเลี้ยงเชื้องอก )    ของพืช .    วิญญาณของสัตว์ทั้งหลาย     มีอวิชชาเป็นเครื่องกั้น     มีตัณหาเป็นเครื่องผูกพัน     ตั้งอยู่แล้วด้วยธาตุชั้นทราม     ( กามธาตุ ),    การบังเกิดขึ้นในภพใหม่ต่อไป     ย่อมมีได้   ด้วยอาการอย่างนี้ .  หมายเหตุ: ด้วยความกำหนัดยินดี(ฉันทราคะ)อำนาจความเพลิดเพลิน(นันทิ) # วิญญาณฐิติ  7

  เวทนาขันธ์พึงเห็นเหมือนลูกศรและหลาว   สัญญาและสังขารขันธ์พึงเห็นเหมือนคนกระสับกระส่าย   เพราะถูกลูกศรและหลาว   คือเวทนาเสียบแทง .                   อีกอย่างหนึ่ง   สัญญาของพวกปุถุชนพึงเห็นเหมือนกำมือเปล่าเพราะเกิดความหวังอันเป็นทุกข์   และเหมือนเนื้อป่าไม่ถือนิมิตตามความเป็นจริง   สังขารทั้งหลายพึงเห็นเหมือนบุรุษโยนของใส่หลุมถ่านเพลิง   เพราะการส่งจิตไปปฏิสนธิ   เป็นเหมือนพวกโจรถูกราชบุรุษติดตาม   เพราะการติดตามของชาติทุกข์   และพึงเห็นเหมือนเมล็ดพืชต้นไม้มีพิษ   เพราะเป็นเหตุแห่งความสืบต่อของขันธ์   อันนำมาซึ่งความฉิ บหายทั้งปวง .  รูปพึงเห็นเหมือนจักรกรด   เพราะเป็นเครื่องหมายของอุปัทวะมีนานาชนิด .                   แต่อสังขตธาตุพึงเห็นโดยความเป็นอมตะ   โดยความเป็นธรรมสงบและโดยเป็นธรรมเกษม   เพราะเหตุไร ?  เพราะความเป็นปฏิปักษ์ต่อความฉิบหายทั้งมวล . 

  ?  ว่า "  เป็นผู้ข้ามเสียได้ซึ่งความเกิดและความแก่ ”  ผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ     เป็นผู้หายหิว     ดับเย็น     ข้ามแล้ว   ถึงที่อันเป็นฝั่งแล้ว . ข้อนั้น   เพราะเหตุไรเล่า  ?   ภิกษุทั้งหลาย !    ข้อนั้นเพราะเหตุว่า   เหตุ ( แห่งสุขและทุกข์ )  อันผู้ถึงพร้อมด้วยทิฏฐิเห็นแล้ว     โดยแท้จริง     และธรรมทั้งหลาย   ก็เป็นสิ่งที่เกิดมาแต่เหตุด้วย . เป็นผู้หยั่งลงสู่อมตะ   มีประโยชน์ตน     อันถึงโดยลำดับแล้ว