กรรมเปรียบเหมือนที่นา

 "กรรมเปรียบเหมือนที่นา

วิญญาณเปรียบเหมือนพืช 
ตัณหาเปรียบเหมือนยาง" ฉะนั้น.

อานนท์ !  ด้วยเหตุนี้แหละ 

วิญญาณฐิติ  4 อย่าง (รูป เวทนา สัญญา สังขาร)  พึงเห็นว่าเหมือนกับ  ดิน.  

นันทิราคะ  พึงเห็นว่าเหมือนกับ  น้ำ.  วิญญาณ  ซึ่งประกอบด้วยปัจจัย  

(คือกรรม)  พึงเห็นว่าเหมือนกับ  พืชสดนั้น. 


กรรมจึงเป็นดิน (รูป เวทนา สัญญา สังขาร),  น้ำเป็นนันทิราคะ,วิญญาณเป็นพืช   (ซึ่งประกอบด้วยปัจจัยคือกรรม),  ตัณหาเป็นยาง  (สำหรับหล่อเลี้ยงเชื้องอก)  ของพืช.  

ความเจตนาก็ดี  ความปรารถนาก็ดี  ของสัตว์ทั้งหลาย  ที่มีอวิชชาเป็นเครื่องกั้น  มีตัณหาเป็นเครื่องผูกพันตั้งอยู่แล้ว ด้วยธาตุชั้นทราม  (กามธาตุ),ด้วยธาตุชั้นกลาง(รูปธาตุ),ด้วยธาตุชั้นประณีต(อรูปธาตุ).  

การบังเกิดขึ้นในภพใหม่ต่อไป  ย่อมมีได้(วิบาก)  ด้วยอาการอย่างนี้. (วิญญาณฐิติ 7)
อานนท์ !  ภพ  ย่อมมีได้  ด้วยอาการอย่างนี้แล. 


อานนท์ !  ถ้ากรรม  มีกามธาตุ..,รูปธาตุ..,อรูปธาตุเป็นวิบาก  จักไม่ได้มีแล้วไซร้,  กามภพ..,รูปภพ..,อรูปภพ  จะพึงปรากฏได้แลหรือ ? 
 “หามิได้ พระเจ้าข้า !” 

อานนท์ !  ด้วยเหตุนี้แหละ  กรรมจึงเป็นเนื้อนา,  วิญญาณเป็นเมล็ดพืช,  ตัณหาเป็นยาง(สำหรับหล่อเลี้ยงเชื้องอก) ของพืช.  วิญญาณของสัตว์ทั้งหลาย  มีอวิชชาเป็นเครื่องกั้น  มีตัณหาเป็นเครื่องผูกพัน  ตั้งอยู่แล้วด้วยธาตุชั้นทราม  (กามธาตุ),ด้วยธาตุชั้นกลาง(รูปธาตุ),ด้วยธาตุชั้นประณีต(อรูปธาตุ).  

การบังเกิดขึ้นในภพใหม่ต่อไป (ชาติ) ย่อมมีได้ (วิบากกรรม)  ด้วยอาการอย่างนี้. (วิญญาณฐิติ 7-ภูมิสัตว์.)
อานนท์ !  ภพ  ย่อมมีได้  ด้วยอาการอย่างนี้แล. 

- ติก. อํ. ๒๐/๒๘๗/๕๑๖. 


ความคิดเห็น

แสดงความคิดเห็น

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

วิญญาณเมื่อทำหน้าที่เป็นพืช

             ภิกษุ   ท . !   สิ่งที่ใช้เป็นพืชมีห้าอย่างเหล่านี้ .   ห้าอย่างเหล่าไหนเล่า  ?  ห้าอย่างคือ   พืชจากเหง้า  ( มูลพีช  ),   พืชจากต้น   ( ขนฺธพีช ),   พืชจากตา   ( ผลุพีช ),   พืชจากยอด   ( อคฺคพีช ),   และพืชจากเมล็ด   ( เช่นข้าวเป็นต้น )   เป็นคำรบห้า   ( พีชพีช ).  ภิกษุ   ท . !    ถ้าสิ่งที่ใช้เป็นพืชห้าอย่างเหล่านี้     ที่ไม่ถูกทำลาย     ยังไม่เน่าเปื่อย     ยังไม่แห้งเพราะลมและแดด     ยังมีเชื้องอกบริบูรณ์อยู่     และอันเจ้าของเก็บไว้ด้วยดี ,    แต่ดิน     น้ำ     ไม่มี .          ภิกษุ   ท . !    สิ่งที่ใช้เป็นพืชห้าอย่างเหล่านั้น     จะพึงเจริญงอกงามไพบูลย์     ได้แลหรือ  ?  “ หาเป็นเช่นนั้นไม่   พระเจ้า...
อ่านเพิ่มเติม

ว่าด้วยขันธ์ 5 อันเป็นทุกข์

  เวทนาขันธ์พึงเห็นเหมือนลูกศรและหลาว   สัญญาและสังขารขันธ์พึงเห็นเหมือนคนกระสับกระส่าย   เพราะถูกลูกศรและหลาว   คือเวทนาเสียบแทง .                   อีกอย่างหนึ่ง   สัญญาของพวกปุถุชนพึงเห็นเหมือนกำมือเปล่าเพราะเกิดความหวังอันเป็นทุกข์   และเหมือนเนื้อป่าไม่ถือนิมิตตามความเป็นจริง   สังขารทั้งหลายพึงเห็นเหมือนบุรุษโยนของใส่หลุมถ่านเพลิง   เพราะการส่งจิตไปปฏิสนธิ   เป็นเหมือนพวกโจรถูกราชบุรุษติดตาม   เพราะการติดตามของชาติทุกข์   และพึงเห็นเหมือนเมล็ดพืชต้นไม้มีพิษ   เพราะเป็นเหตุแห่งความสืบต่อของขันธ์   อันนำมาซึ่งความฉิ บหายทั้งปวง .  รูปพึงเห็นเหมือนจักรกรด   เพราะเป็นเครื่องหมายของอุปัทวะมีนานาชนิด .                   แต่อสังขตธาตุพึงเห็นโดยความเป็นอมตะ   โดยความเป็นธรรมสงบและโดยเป็นธรรมเกษม   เพราะเหตุไร ?  เพราะความเป็นปฏิปักษ์ต่อความฉิบหายทั้งมวล . 
อ่านเพิ่มเติม